AI ürünlerinde sorumluluk: Politika tartışmasını uygulama takviminden ayırmak

AI ürünlerinde zarar doğduğunda kimin sorumlu tutulacağı, tek bir benzetmeyle yanıtlanabilecek bir soru değildir. Model sağlayıcısının, ürünü geliştiren ekibin ve sistemi kullanan kuruluşun rolleri ayrı değerlendirilmelidir. Bu yazı genel bilgilendirmedir; belirli bir olay için hukuki görüş değildir.

Önceki yazıdaki tehlikeli hayvan benzetmesi bir politika tartışmasına atıftı. The Economist bağlantısının tam metni bu incelemede okunamadığı için atfın ayrıntıları teyit edilmiş gibi aktarılmıyor. Benzetmenin bütün AI laboratuvarları için yürürlükte olan bir sorumluluk kuralı olduğu sonucu çıkarılamaz.

Avrupa Komisyonunun 27 Temmuz 2026 tarihli AI Omnibus duyurusu, Ek III yüksek risk sistemleri için uygulama tarihini 2 Aralık 2027, Ek I kapsamındaki ürünlere gömülü yüksek riskli AI için 2 Ağustos 2028 olarak açıklıyor. Bu ayrım, bütün AI Act kurallarının bu tarihlere ertelendiği anlamına gelmez. Ürüne uygulanacak hüküm ve rol ayrıca incelenmelidir.

Bir ekibin bugün hazırlayabileceği çalışma dosyası; kullanım amacı, model ve sürüm, işlenen veri, insan kontrol noktaları, hata bildirme yolu ve değişiklik geçmişini içerebilir. Bunlar editoryal hazırlık önerileridir; mevzuata uyum belgesi veya bütün yükümlülüklerin listesi değildir. Kayıtlara gereksiz kişisel veri eklememek de tasarımın parçasıdır.

Kontrol tarihi: 19 Eylül 2026. Hukuki uygulama ülke, kullanım, rol ve tarihe göre değişir; yayından önce güncel resmî metin ve yetkin hukuk incelemesiyle kontrol edilmelidir.